{"id":50634,"date":"2026-10-01T10:06:27","date_gmt":"2026-10-01T10:06:27","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/ilk-bilgisayar-virusu-neden-yapildi-ne-yapiyordu\/"},"modified":"2026-10-01T10:06:27","modified_gmt":"2026-10-01T10:06:27","slug":"ilk-bilgisayar-virusu-neden-yapildi-ne-yapiyordu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/ilk-bilgisayar-virusu-neden-yapildi-ne-yapiyordu\/","title":{"rendered":"\u0130lk Bilgisayar Vir\u00fcs\u00fc Neden Yap\u0131ld\u0131, Ne Yap\u0131yordu?"},"content":{"rendered":"<div class=\"detail-content-body dark:text-dark-text\">\n<div class=\"flex relative bg-content-adv-bg dark:bg-dark-content-adv-bg justify-center gap-3 p-2 items-center my-12 content-adv-col\" style=\"min-height: 260px\">\n<div><\/div>\n<div><\/div>\n<\/p><\/div>\n<p>Bug&uuml;n bilgisayar vir&uuml;sleri parola &ccedil;alabilen, dosyalar&#305; &#351;ifreleyebilen veya cihazlar&#305; uzaktan kontrol edebilen ciddi siber tehditler aras&#305;nda. Hik&acirc;yenin ba&#351;lang&#305;c&#305;nda ise ortada para kazanmak isteyen siber su&ccedil;lular, fidye talepleri veya milyonlarca ki&#351;iyi hedefleyen sald&#305;r&#305;lar yoktu.<\/p>\n<div class=\"content-gallery-lightbox hidden md:block mb-5 dark:border-[#404040] dark:bg-[#2d2d30]\" data-gallery-images=\"[{&quot;src&quot;:&quot;https:\/\/imgrosetta.webtekno.com\/file\/687613\/687613-1200x675.jpg&quot;,&quot;alt&quot;:&quot;u0130lk Bilgisayar Viru00fcsu00fc Neden Yapu0131ldu0131 ve Tam Olarak Ne Yapu0131yordu?&quot;,&quot;width&quot;:1200,&quot;height&quot;:675},{&quot;src&quot;:&quot;https:\/\/imgrosetta.webtekno.com\/file\/687616\/1200xauto.jpg&quot;,&quot;alt&quot;:&quot;3iTsp6FPNxjncPDX1107XTumvayQiE7qYZ49XZT9KhhVHbM0kj7txpxAYlwVH5DzH6qfwzJfSdE0RkjM1i0BoSONg4PhRhc7p-UjKA2olBsaiHXxhBT4xeMtO7lmH4R3yy_u6yPcb83tPkBonpZfTV04J9PGE1J32aIShlgp2ifJdtwiQYxlRvXxVvZGdNZ7&quot;,&quot;width&quot;:1200,&quot;height&quot;:675},{&quot;src&quot;:&quot;https:\/\/imgrosetta.webtekno.com\/file\/687617\/1200xauto.jpg&quot;,&quot;alt&quot;:&quot;9dcWxaEYcUe4NzvY5XMWPCcnQN3movv6lTyx-laLeSa4VKccQfLPfeIYqlE2jl_4SZHTEv2R-v1ZVevB_739N3Rk949r85nehGZPMdS5ihERWeWiiO2wK0KuBoXTOg8vmRqbQV7XBrSEAdWtYTOq0pykqxpoLAlTWOvFkxiPOoJB_jjvvOJKaOcLz3hVuU1t&quot;,&quot;width&quot;:1200,&quot;height&quot;:675},{&quot;src&quot;:&quot;https:\/\/imgrosetta.webtekno.com\/file\/687619\/1200xauto.jpg&quot;,&quot;alt&quot;:&quot;ehuOfrbQbdwTu7j0zVD2-k5X3VV8u2KhCWtZzoAE94YpN_XoWHrl0ECovId3p-6EDpjs6Ib59Gzv8TckcOHftRzjUHZocNRhBm17y9WEFF3ESzWYRP3lkmFW9aqci7Qc7J_QaBm4ExezVWwwuUqQMXGtEy1Jz8wRmhAdZBvCjGINiWM_zWvDR1MwQuOxAvcE&quot;,&quot;width&quot;:1200,&quot;height&quot;:675},{&quot;src&quot;:&quot;https:\/\/imgrosetta.webtekno.com\/file\/687622\/1200xauto.jpg&quot;,&quot;alt&quot;:&quot;ekQV71V1iHLdDXZ5T1s1P6T3ICoGsMxvmuzYn5Ep4IrD2SuYUr3dYMLZvCvB3BcE3cCmZNRsAzy_6_JC_9PkG6Wn_JRA3Xs3nNAifV0MhOSMVHYmr1GWN6zTmtUCGgvXayuOm3HROV139gmMwO_tYjYIoI0_-5uT0OcTWfGYNhic2WgN-6ykiSdfhNYoQ2-g&quot;,&quot;width&quot;:1200,&quot;height&quot;:675},{&quot;src&quot;:&quot;https:\/\/imgrosetta.webtekno.com\/file\/687625\/1200xauto.jpg&quot;,&quot;alt&quot;:&quot;hNkfhFBY3pmAf4RCOJQF16Iyp5aWd2pb2miiUw0eCQ0gwpIWvP7C8m6BtCpKmEyjaEz0UjTZmRTQm3m26_ruEvCg64gyW-Zxyq0TPODz9L4Fnn4b3G-Qsc4dePD5f4tumZf5BBRGBQU_BOBdbkmeFn1HbXXulMl9L05BPEkPuUbOUre_2bkbthbTUMrFeDX4&quot;,&quot;width&quot;:1200,&quot;height&quot;:675},{&quot;src&quot;:&quot;https:\/\/imgrosetta.webtekno.com\/file\/687626\/1200xauto.jpg&quot;,&quot;alt&quot;:&quot;nZqFwk37wwTkHB8D21UrJuBK02Lk2IL02YYzS0x9mYcSaMniluhbOP10QMRrfQBNsWpKO8gmN0JMINzd-23Mx4IYv91omNTiz16ZJuQENO8D2O0G2ZrZ-2DPSy8AM8M8pz8ZoETd7l6HqmOyP5HoHvJ-T__i19pVQ5NRNT05tWCch4HMFuYiJ4hQ2SkYvTi7&quot;,&quot;width&quot;:1200,&quot;height&quot;:675},{&quot;src&quot;:&quot;https:\/\/imgrosetta.webtekno.com\/file\/687628\/1200xauto.jpg&quot;,&quot;alt&quot;:&quot;xoujF4DN04YlIE1XsIAqRVZeis7JA4WvjWotGvg_s_SnTnma3Z3g01-YLu6tZlQTDVmuCJ_PZRAv7d3XMvfKA_rbR3zxkgCskQN0EDrv2yeil7x7jIRgKBbklWDjqaDkOjIshZJZlqyRna7_iaHalJJPmYKxSGK6o5wn7DvQDHMwdbNzAfOoHoAuQdz9Ul-c&quot;,&quot;width&quot;:1200,&quot;height&quot;:675},{&quot;src&quot;:&quot;https:\/\/imgrosetta.webtekno.com\/file\/687631\/1200xauto.jpg&quot;,&quot;alt&quot;:&quot;ZQ_XDCd9ZrAlejraGhNNmVyyi08wq2qCd-tDt4x3lw5Tn0wPUmvNfnaf2kJ3IDpmWnOo-Q8u4icjQoCQK_llIvBqqYWoZKU8IBkGEpy7WgApioCA8DuUI380Cx6mtCWawLLyPX4WCMydgXvRAlxcNZtU57NbhE50Eer2_7Qg5rF8gJ0ZgrQeL3Woo2YL5JOP&quot;,&quot;width&quot;:1200,&quot;height&quot;:675}]\">\n<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_79_2 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-grey ez-toc-container-direction\">\n<div class=\"ez-toc-title-container\">\n<p class=\"ez-toc-title\" style=\"cursor:inherit\">\u0130\u00e7indekiler<\/p>\n<span class=\"ez-toc-title-toggle\"><a href=\"#\" class=\"ez-toc-pull-right ez-toc-btn ez-toc-btn-xs ez-toc-btn-default ez-toc-toggle\" aria-label=\"Toggle Table of Content\"><span class=\"ez-toc-js-icon-con\"><span class=\"\"><span class=\"eztoc-hide\" style=\"display:none;\">Toggle<\/span><span class=\"ez-toc-icon-toggle-span\"><svg style=\"fill: #ff0f0f;color:#ff0f0f\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" class=\"list-377408\" width=\"20px\" height=\"20px\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\"><path d=\"M6 6H4v2h2V6zm14 0H8v2h12V6zM4 11h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2zM4 16h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2z\" fill=\"currentColor\"><\/path><\/svg><svg style=\"fill: #ff0f0f;color:#ff0f0f\" class=\"arrow-unsorted-368013\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"10px\" height=\"10px\" viewBox=\"0 0 24 24\" version=\"1.2\" baseProfile=\"tiny\"><path d=\"M18.2 9.3l-6.2-6.3-6.2 6.3c-.2.2-.3.4-.3.7s.1.5.3.7c.2.2.4.3.7.3h11c.3 0 .5-.1.7-.3.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7zM5.8 14.7l6.2 6.3 6.2-6.3c.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7c-.2-.2-.4-.3-.7-.3h-11c-.3 0-.5.1-.7.3-.2.2-.3.5-.3.7s.1.5.3.7z\"\/><\/svg><\/span><\/span><\/span><\/a><\/span><\/div>\n<nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><ul class='ez-toc-list-level-3' ><li class='ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/ilk-bilgisayar-virusu-neden-yapildi-ne-yapiyordu\/#Icerikten_Gorseller\" >&#304;&ccedil;erikten G&ouml;rseller<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/ilk-bilgisayar-virusu-neden-yapildi-ne-yapiyordu\/#Icerikten_Gorseller-2\" >&#304;&ccedil;erikten G&ouml;rseller<\/a><\/li><\/ul><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/ilk-bilgisayar-virusu-neden-yapildi-ne-yapiyordu\/#Bilgisayar_virusu_fikri_viruslerden_once_ortaya_cikti\" >Bilgisayar vir&uuml;s&uuml; fikri vir&uuml;slerden &ouml;nce ortaya &ccedil;&#305;kt&#305;<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/ilk-bilgisayar-virusu-neden-yapildi-ne-yapiyordu\/#Creeper_neden_gelistirildi\" >Creeper neden geli&#351;tirildi?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-5\" href=\"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/ilk-bilgisayar-virusu-neden-yapildi-ne-yapiyordu\/#Creeper_gercekten_ilk_bilgisayar_virusu_muydu\" >Creeper ger&ccedil;ekten ilk bilgisayar vir&uuml;s&uuml; m&uuml;yd&uuml;?<\/a><ul class='ez-toc-list-level-3' ><li class='ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-6\" href=\"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/ilk-bilgisayar-virusu-neden-yapildi-ne-yapiyordu\/#Bunlar_da_Ilginizi_Cekebilir\" >Bunlar da &#304;lginizi &Ccedil;ekebilir<\/a><\/li><\/ul><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-7\" href=\"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/ilk-bilgisayar-virusu-neden-yapildi-ne-yapiyordu\/#Creeperi_yakalamak_icin_Reaper_ortaya_cikti\" >Creeper&#8217;&#305; yakalamak i&ccedil;in Reaper ortaya &ccedil;&#305;kt&#305;<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-8\" href=\"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/ilk-bilgisayar-virusu-neden-yapildi-ne-yapiyordu\/#Elk_Cloner_kisisel_bilgisayarlara_nasil_yayildi\" >Elk Cloner ki&#351;isel bilgisayarlara nas&#305;l yay&#305;ld&#305;?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-9\" href=\"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/ilk-bilgisayar-virusu-neden-yapildi-ne-yapiyordu\/#Ilk_IBM_PC_virusu_Brain_neden_yazildi\" >&#304;lk IBM PC vir&uuml;s&uuml; Brain neden yaz&#305;ld&#305;?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-10\" href=\"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/ilk-bilgisayar-virusu-neden-yapildi-ne-yapiyordu\/#Bilgisayar_virusleri_ne_zaman_gercekten_tehlikeli_hale_geldi\" >Bilgisayar vir&uuml;sleri ne zaman ger&ccedil;ekten tehlikeli h&acirc;le geldi?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-11\" href=\"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/ilk-bilgisayar-virusu-neden-yapildi-ne-yapiyordu\/#Masum_bir_deney_nasil_siber_guvenlik_tarihinin_baslangicina_donustu\" >Masum bir deney nas&#305;l siber g&uuml;venlik tarihinin ba&#351;lang&#305;c&#305;na d&ouml;n&uuml;&#351;t&uuml;?<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n<h3 class=\"content-gallery-title dark:text-dark-text\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Icerikten_Gorseller\"><\/span>&#304;&ccedil;erikten G&ouml;rseller<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<div class=\"content-gallery-body\">\n<div class=\"content-gallery-hero\" data-index=\"0\">\n                    <span class=\"gallery-img-wrapper\"><br \/>\n                        <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/687613-1200x675-1.jpg\" alt=\"\u0130lk Bilgisayar Vir\u00fcs\u00fc Neden Yap\u0131ld\u0131 ve Tam Olarak Ne Yap\u0131yordu?\" loading=\"lazy\" width=\"1200\" height=\"675\" style=\"max-width: 100%;height: auto;display: block;margin: 10px auto\"><br \/>\n                    <\/span>\n                <\/div>\n<div class=\"content-gallery-grid\">\n<div class=\"content-gallery-item \" data-index=\"1\">\n                                <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/1200xauto-48.jpg\" alt=\"3iTsp6FPNxjncPDX1107XTumvayQiE7qYZ49XZT9KhhVHbM0kj7txpxAYlwVH5DzH6qfwzJfSdE0RkjM1i0BoSONg4PhRhc7p-UjKA2olBsaiHXxhBT4xeMtO7lmH4R3yy_u6yPcb83tPkBonpZfTV04J9PGE1J32aIShlgp2ifJdtwiQYxlRvXxVvZGdNZ7\" loading=\"lazy\" width=\"1200\" height=\"675\" style=\"max-width: 100%;height: auto;display: block;margin: 10px auto\">\n                                                            <\/div>\n<div class=\"content-gallery-item \" data-index=\"2\">\n                                <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/1200xauto-49.jpg\" alt=\"9dcWxaEYcUe4NzvY5XMWPCcnQN3movv6lTyx-laLeSa4VKccQfLPfeIYqlE2jl_4SZHTEv2R-v1ZVevB_739N3Rk949r85nehGZPMdS5ihERWeWiiO2wK0KuBoXTOg8vmRqbQV7XBrSEAdWtYTOq0pykqxpoLAlTWOvFkxiPOoJB_jjvvOJKaOcLz3hVuU1t\" loading=\"lazy\" width=\"1200\" height=\"675\" style=\"max-width: 100%;height: auto;display: block;margin: 10px auto\">\n                                                            <\/div>\n<div class=\"content-gallery-item \" data-index=\"3\">\n                                <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/1200xauto-50.jpg\" alt=\"ehuOfrbQbdwTu7j0zVD2-k5X3VV8u2KhCWtZzoAE94YpN_XoWHrl0ECovId3p-6EDpjs6Ib59Gzv8TckcOHftRzjUHZocNRhBm17y9WEFF3ESzWYRP3lkmFW9aqci7Qc7J_QaBm4ExezVWwwuUqQMXGtEy1Jz8wRmhAdZBvCjGINiWM_zWvDR1MwQuOxAvcE\" loading=\"lazy\" width=\"1200\" height=\"675\" style=\"max-width: 100%;height: auto;display: block;margin: 10px auto\">\n                                                            <\/div>\n<div class=\"content-gallery-item content-gallery-item--more\" data-index=\"4\">\n                                <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/1200xauto-51.jpg\" alt=\"ekQV71V1iHLdDXZ5T1s1P6T3ICoGsMxvmuzYn5Ep4IrD2SuYUr3dYMLZvCvB3BcE3cCmZNRsAzy_6_JC_9PkG6Wn_JRA3Xs3nNAifV0MhOSMVHYmr1GWN6zTmtUCGgvXayuOm3HROV139gmMwO_tYjYIoI0_-5uT0OcTWfGYNhic2WgN-6ykiSdfhNYoQ2-g\" loading=\"lazy\" width=\"1200\" height=\"675\" style=\"max-width: 100%;height: auto;display: block;margin: 10px auto\"><br \/>\n                                                                    <span class=\"content-gallery-more-count\">+4<\/span>\n                                                            <\/div>\n<\/p><\/div>\n<\/p><\/div>\n<div class=\"content-gallery-overlay\" style=\"display:none\">\n            <button class=\"content-gallery-close\" aria-label=\"Kapat\">&times;<\/button><\/p>\n<div class=\"content-gallery-zoom-controls\">\n                <button class=\"content-gallery-zoom-in\" aria-label=\"Yak\u0131nla\u015ft\u0131r\">+<\/button><br \/>\n                <button class=\"content-gallery-zoom-out\" aria-label=\"Uzakla\u015ft\u0131r\">&minus;<\/button>\n            <\/div>\n<p>            <button class=\"content-gallery-prev\" aria-label=\"\u00d6nceki\">&lsaquo;<\/button><br \/>\n            <button class=\"content-gallery-next\" aria-label=\"Sonraki\">&rsaquo;<\/button><\/p>\n<div class=\"content-gallery-stage\"><\/div>\n<\/p><\/div>\n<\/p><\/div>\n<p>&#304;lk bilgisayar vir&uuml;s&uuml;n&uuml;n hangisi oldu&#287;u sorusunun cevab&#305; da kullan&#305;lan tan&#305;ma g&ouml;re de&#287;i&#351;iyor. 1971&#8217;de ARPANET &uuml;zerinde &ccedil;al&#305;&#351;an Creeper genellikle ilk bilgisayar solucan&#305; veya kendi kendine yay&#305;lan ilk programlardan biri kabul edilirken 1982 tarihli Elk Cloner, ki&#351;isel bilgisayarlar aras&#305;nda yay&#305;lan ilk vir&uuml;slerden biri olarak an&#305;l&#305;yor. &#304;kisinin hik&acirc;yesi, g&uuml;n&uuml;m&uuml;zdeki zararl&#305; yaz&#305;l&#305;mlar&#305;n nereden geldi&#287;ini anlamak i&ccedil;in olduk&ccedil;a ilgin&ccedil;.<\/p>\n<div class=\"content-gallery-lightbox md:hidden mb-5 dark:border-[#404040] dark:bg-[#2d2d30]\" data-gallery-images=\"[{&quot;src&quot;:&quot;https:\/\/imgrosetta.webtekno.com\/file\/687613\/687613-1200x675.jpg&quot;,&quot;alt&quot;:&quot;u0130lk Bilgisayar Viru00fcsu00fc Neden Yapu0131ldu0131 ve Tam Olarak Ne Yapu0131yordu?&quot;,&quot;width&quot;:1200,&quot;height&quot;:675},{&quot;src&quot;:&quot;https:\/\/imgrosetta.webtekno.com\/file\/687616\/1200xauto.jpg&quot;,&quot;alt&quot;:&quot;3iTsp6FPNxjncPDX1107XTumvayQiE7qYZ49XZT9KhhVHbM0kj7txpxAYlwVH5DzH6qfwzJfSdE0RkjM1i0BoSONg4PhRhc7p-UjKA2olBsaiHXxhBT4xeMtO7lmH4R3yy_u6yPcb83tPkBonpZfTV04J9PGE1J32aIShlgp2ifJdtwiQYxlRvXxVvZGdNZ7&quot;,&quot;width&quot;:1200,&quot;height&quot;:675},{&quot;src&quot;:&quot;https:\/\/imgrosetta.webtekno.com\/file\/687617\/1200xauto.jpg&quot;,&quot;alt&quot;:&quot;9dcWxaEYcUe4NzvY5XMWPCcnQN3movv6lTyx-laLeSa4VKccQfLPfeIYqlE2jl_4SZHTEv2R-v1ZVevB_739N3Rk949r85nehGZPMdS5ihERWeWiiO2wK0KuBoXTOg8vmRqbQV7XBrSEAdWtYTOq0pykqxpoLAlTWOvFkxiPOoJB_jjvvOJKaOcLz3hVuU1t&quot;,&quot;width&quot;:1200,&quot;height&quot;:675},{&quot;src&quot;:&quot;https:\/\/imgrosetta.webtekno.com\/file\/687619\/1200xauto.jpg&quot;,&quot;alt&quot;:&quot;ehuOfrbQbdwTu7j0zVD2-k5X3VV8u2KhCWtZzoAE94YpN_XoWHrl0ECovId3p-6EDpjs6Ib59Gzv8TckcOHftRzjUHZocNRhBm17y9WEFF3ESzWYRP3lkmFW9aqci7Qc7J_QaBm4ExezVWwwuUqQMXGtEy1Jz8wRmhAdZBvCjGINiWM_zWvDR1MwQuOxAvcE&quot;,&quot;width&quot;:1200,&quot;height&quot;:675},{&quot;src&quot;:&quot;https:\/\/imgrosetta.webtekno.com\/file\/687622\/1200xauto.jpg&quot;,&quot;alt&quot;:&quot;ekQV71V1iHLdDXZ5T1s1P6T3ICoGsMxvmuzYn5Ep4IrD2SuYUr3dYMLZvCvB3BcE3cCmZNRsAzy_6_JC_9PkG6Wn_JRA3Xs3nNAifV0MhOSMVHYmr1GWN6zTmtUCGgvXayuOm3HROV139gmMwO_tYjYIoI0_-5uT0OcTWfGYNhic2WgN-6ykiSdfhNYoQ2-g&quot;,&quot;width&quot;:1200,&quot;height&quot;:675},{&quot;src&quot;:&quot;https:\/\/imgrosetta.webtekno.com\/file\/687625\/1200xauto.jpg&quot;,&quot;alt&quot;:&quot;hNkfhFBY3pmAf4RCOJQF16Iyp5aWd2pb2miiUw0eCQ0gwpIWvP7C8m6BtCpKmEyjaEz0UjTZmRTQm3m26_ruEvCg64gyW-Zxyq0TPODz9L4Fnn4b3G-Qsc4dePD5f4tumZf5BBRGBQU_BOBdbkmeFn1HbXXulMl9L05BPEkPuUbOUre_2bkbthbTUMrFeDX4&quot;,&quot;width&quot;:1200,&quot;height&quot;:675},{&quot;src&quot;:&quot;https:\/\/imgrosetta.webtekno.com\/file\/687626\/1200xauto.jpg&quot;,&quot;alt&quot;:&quot;nZqFwk37wwTkHB8D21UrJuBK02Lk2IL02YYzS0x9mYcSaMniluhbOP10QMRrfQBNsWpKO8gmN0JMINzd-23Mx4IYv91omNTiz16ZJuQENO8D2O0G2ZrZ-2DPSy8AM8M8pz8ZoETd7l6HqmOyP5HoHvJ-T__i19pVQ5NRNT05tWCch4HMFuYiJ4hQ2SkYvTi7&quot;,&quot;width&quot;:1200,&quot;height&quot;:675},{&quot;src&quot;:&quot;https:\/\/imgrosetta.webtekno.com\/file\/687628\/1200xauto.jpg&quot;,&quot;alt&quot;:&quot;xoujF4DN04YlIE1XsIAqRVZeis7JA4WvjWotGvg_s_SnTnma3Z3g01-YLu6tZlQTDVmuCJ_PZRAv7d3XMvfKA_rbR3zxkgCskQN0EDrv2yeil7x7jIRgKBbklWDjqaDkOjIshZJZlqyRna7_iaHalJJPmYKxSGK6o5wn7DvQDHMwdbNzAfOoHoAuQdz9Ul-c&quot;,&quot;width&quot;:1200,&quot;height&quot;:675},{&quot;src&quot;:&quot;https:\/\/imgrosetta.webtekno.com\/file\/687631\/1200xauto.jpg&quot;,&quot;alt&quot;:&quot;ZQ_XDCd9ZrAlejraGhNNmVyyi08wq2qCd-tDt4x3lw5Tn0wPUmvNfnaf2kJ3IDpmWnOo-Q8u4icjQoCQK_llIvBqqYWoZKU8IBkGEpy7WgApioCA8DuUI380Cx6mtCWawLLyPX4WCMydgXvRAlxcNZtU57NbhE50Eer2_7Qg5rF8gJ0ZgrQeL3Woo2YL5JOP&quot;,&quot;width&quot;:1200,&quot;height&quot;:675}]\">\n<h3 class=\"content-gallery-title dark:text-dark-text\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Icerikten_Gorseller-2\"><\/span>&#304;&ccedil;erikten G&ouml;rseller<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<div class=\"content-gallery-body\">\n<div class=\"content-gallery-hero\" data-index=\"0\">\n                    <span class=\"gallery-img-wrapper\"><br \/>\n                        <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/687613-1200x675-2.jpg\" alt=\"\u0130lk Bilgisayar Vir\u00fcs\u00fc Neden Yap\u0131ld\u0131 ve Tam Olarak Ne Yap\u0131yordu?\" loading=\"lazy\" width=\"1200\" height=\"675\" style=\"max-width: 100%;height: auto;display: block;margin: 10px auto\"><br \/>\n                    <\/span>\n                <\/div>\n<div class=\"content-gallery-grid\">\n<div class=\"content-gallery-item \" data-index=\"1\">\n                                <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/1200xauto-52.jpg\" alt=\"3iTsp6FPNxjncPDX1107XTumvayQiE7qYZ49XZT9KhhVHbM0kj7txpxAYlwVH5DzH6qfwzJfSdE0RkjM1i0BoSONg4PhRhc7p-UjKA2olBsaiHXxhBT4xeMtO7lmH4R3yy_u6yPcb83tPkBonpZfTV04J9PGE1J32aIShlgp2ifJdtwiQYxlRvXxVvZGdNZ7\" loading=\"lazy\" width=\"1200\" height=\"675\" style=\"max-width: 100%;height: auto;display: block;margin: 10px auto\">\n                                                            <\/div>\n<div class=\"content-gallery-item \" data-index=\"2\">\n                                <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/1200xauto-53.jpg\" alt=\"9dcWxaEYcUe4NzvY5XMWPCcnQN3movv6lTyx-laLeSa4VKccQfLPfeIYqlE2jl_4SZHTEv2R-v1ZVevB_739N3Rk949r85nehGZPMdS5ihERWeWiiO2wK0KuBoXTOg8vmRqbQV7XBrSEAdWtYTOq0pykqxpoLAlTWOvFkxiPOoJB_jjvvOJKaOcLz3hVuU1t\" loading=\"lazy\" width=\"1200\" height=\"675\" style=\"max-width: 100%;height: auto;display: block;margin: 10px auto\">\n                                                            <\/div>\n<div class=\"content-gallery-item \" data-index=\"3\">\n                                <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/1200xauto-54.jpg\" alt=\"ehuOfrbQbdwTu7j0zVD2-k5X3VV8u2KhCWtZzoAE94YpN_XoWHrl0ECovId3p-6EDpjs6Ib59Gzv8TckcOHftRzjUHZocNRhBm17y9WEFF3ESzWYRP3lkmFW9aqci7Qc7J_QaBm4ExezVWwwuUqQMXGtEy1Jz8wRmhAdZBvCjGINiWM_zWvDR1MwQuOxAvcE\" loading=\"lazy\" width=\"1200\" height=\"675\" style=\"max-width: 100%;height: auto;display: block;margin: 10px auto\">\n                                                            <\/div>\n<div class=\"content-gallery-item content-gallery-item--more\" data-index=\"4\">\n                                <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/1200xauto-55.jpg\" alt=\"ekQV71V1iHLdDXZ5T1s1P6T3ICoGsMxvmuzYn5Ep4IrD2SuYUr3dYMLZvCvB3BcE3cCmZNRsAzy_6_JC_9PkG6Wn_JRA3Xs3nNAifV0MhOSMVHYmr1GWN6zTmtUCGgvXayuOm3HROV139gmMwO_tYjYIoI0_-5uT0OcTWfGYNhic2WgN-6ykiSdfhNYoQ2-g\" loading=\"lazy\" width=\"1200\" height=\"675\" style=\"max-width: 100%;height: auto;display: block;margin: 10px auto\"><br \/>\n                                                                    <span class=\"content-gallery-more-count\">+4<\/span>\n                                                            <\/div>\n<\/p><\/div>\n<\/p><\/div>\n<div class=\"content-gallery-overlay\" style=\"display:none\">\n            <button class=\"content-gallery-close\" aria-label=\"Kapat\">&times;<\/button><\/p>\n<div class=\"content-gallery-zoom-controls\">\n                <button class=\"content-gallery-zoom-in\" aria-label=\"Yak\u0131nla\u015ft\u0131r\">+<\/button><br \/>\n                <button class=\"content-gallery-zoom-out\" aria-label=\"Uzakla\u015ft\u0131r\">&minus;<\/button>\n            <\/div>\n<p>            <button class=\"content-gallery-prev\" aria-label=\"\u00d6nceki\">&lsaquo;<\/button><br \/>\n            <button class=\"content-gallery-next\" aria-label=\"Sonraki\">&rsaquo;<\/button><\/p>\n<div class=\"content-gallery-stage\"><\/div>\n<\/p><\/div>\n<\/p><\/div>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Bilgisayar_virusu_fikri_viruslerden_once_ortaya_cikti\"><\/span>Bilgisayar vir&uuml;s&uuml; fikri vir&uuml;slerden &ouml;nce ortaya &ccedil;&#305;kt&#305;<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p><span class=\"gallery-img-wrapper gallery-img-wrapper--body\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"1200\" height=\"675\" src=\"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/1200xauto-56.jpg\" alt=\"3iTsp6FPNxjncPDX1107XTumvayQiE7qYZ49XZT9KhhVHbM0kj7txpxAYlwVH5DzH6qfwzJfSdE0RkjM1i0BoSONg4PhRhc7p-UjKA2olBsaiHXxhBT4xeMtO7lmH4R3yy_u6yPcb83tPkBonpZfTV04J9PGE1J32aIShlgp2ifJdtwiQYxlRvXxVvZGdNZ7\" style=\"max-width: 100%;height: auto;display: block;margin: 10px auto\"><\/span><\/p>\n<p>Kendi kendini &ccedil;o&#287;altabilen bilgisayar program&#305; d&uuml;&#351;&uuml;ncesi Creeper&#8217;dan bile daha eski. Matematik&ccedil;i John von Neumann, 1940&#8217;lar&#305;n sonlar&#305;nda ve 1950&#8217;lerde kendi kendini yeniden &uuml;retebilen otomata &uuml;zerine &ccedil;al&#305;&#351;malar yapt&#305;. O d&ouml;nemde bug&uuml;nk&uuml; anlam&#305;yla ki&#351;isel bilgisayarlar veya internet bulunmuyordu.<\/p>\n<p>Bu &ccedil;al&#305;&#351;malar do&#287;rudan bilgisayar vir&uuml;s&uuml; geli&#351;tirmek amac&#305;yla yap&#305;lmam&#305;&#351;t&#305;. As&#305;l konu, bir sistemin kendi yap&#305;s&#305;n&#305;n kopyas&#305;n&#305; olu&#351;turup olu&#351;turamayaca&#287;&#305; gibi teorik sorulard&#305;. Buna ra&#287;men kendi kendini &ccedil;o&#287;altan programlar&#305;n temelinde bulunan fikirlerden biri burada g&ouml;r&uuml;l&uuml;yordu.<\/p>\n<p>&ldquo;Bilgisayar vir&uuml;s&uuml;&rdquo; ifadesi ise &ccedil;ok daha sonra yayg&#305;nla&#351;acakt&#305;. 1980&#8217;lerin ba&#351;&#305;nda Fred Cohen&#8217;in akademik &ccedil;al&#305;&#351;malar&#305;, ba&#351;ka programlara kendisini ekleyerek &ccedil;o&#287;alan yaz&#305;l&#305;mlar&#305; incelemeye ba&#351;lad&#305;. Cohen&#8217;in deneyleri ve 1984&#8217;te yay&#305;mlanan &ccedil;al&#305;&#351;mas&#305;, bilgisayar vir&uuml;slerinin akademik olarak tan&#305;mlanmas&#305;nda &ouml;nemli rol oynad&#305;.<\/p>\n<p>Dolay&#305;s&#305;yla bilgisayar vir&uuml;slerinin ortaya &ccedil;&#305;k&#305;&#351;&#305;n&#305; tek bir ki&#351;inin bir g&uuml;n zararl&#305; program yazmaya karar vermesi &#351;eklinde anlatmak pek do&#287;ru de&#287;il. &Ouml;nce teorik olarak kendi kendini &ccedil;o&#287;altabilen sistemler d&uuml;&#351;&uuml;n&uuml;ld&uuml;, ard&#305;ndan a&#287; &uuml;zerinde hareket edebilen deneysel programlar geli&#351;tirildi. Ki&#351;isel bilgisayarlar&#305;n yayg&#305;nla&#351;mas&#305;yla bu fikir ger&ccedil;ek kullan&#305;c&#305;lar&#305;n cihazlar&#305; aras&#305;nda dola&#351;abilen yaz&#305;l&#305;mlara d&ouml;n&uuml;&#351;t&uuml;.<\/p>\n<p>Hik&acirc;yenin ilk b&uuml;y&uuml;k dura&#287;&#305; ise 1971 y&#305;l&#305;nda ortaya &ccedil;&#305;kan Creeper&#8217;d&#305;.<\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Creeper_neden_gelistirildi\"><\/span>Creeper neden geli&#351;tirildi?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p><span class=\"gallery-img-wrapper gallery-img-wrapper--body\"><img decoding=\"async\" width=\"1200\" height=\"675\" src=\"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/1200xauto-57.jpg\" alt=\"9dcWxaEYcUe4NzvY5XMWPCcnQN3movv6lTyx-laLeSa4VKccQfLPfeIYqlE2jl_4SZHTEv2R-v1ZVevB_739N3Rk949r85nehGZPMdS5ihERWeWiiO2wK0KuBoXTOg8vmRqbQV7XBrSEAdWtYTOq0pykqxpoLAlTWOvFkxiPOoJB_jjvvOJKaOcLz3hVuU1t\" style=\"max-width: 100%;height: auto;display: block;margin: 10px auto\"><\/span><\/p>\n<p>Creeper, 1971 y&#305;l&#305;nda BBN Technologies&#8217;te &ccedil;al&#305;&#351;an Bob Thomas taraf&#305;ndan geli&#351;tirildi. Program&#305;n &ccedil;al&#305;&#351;t&#305;&#287;&#305; ortam bug&uuml;nk&uuml; internet de&#287;ildi. ABD Savunma Bakanl&#305;&#287;&#305;na ba&#287;l&#305; ARPA taraf&#305;ndan geli&#351;tirilen ARPANET, farkl&#305; bilgisayarlar&#305;n a&#287; &uuml;zerinden ileti&#351;im kurabildi&#287;i erken d&ouml;nem sistemlerden biriydi.<\/p>\n<p>Creeper&#8217;&#305;n amac&#305; bilgisayarlara zarar vermek de&#287;ildi. Program daha &ccedil;ok bir yaz&#305;l&#305;m&#305;n a&#287; &uuml;zerindeki farkl&#305; bilgisayarlar aras&#305;nda hareket edip edemeyece&#287;ini g&ouml;stermek i&ccedil;in yap&#305;lan deney niteli&#287;indeydi.<\/p>\n<p>Program, ARPANET&#8217;e ba&#287;l&#305; ve TENEX i&#351;letim sistemini kullanan DEC PDP-10 bilgisayarlar&#305;nda &ccedil;al&#305;&#351;abiliyordu. Bir sisteme ula&#351;t&#305;&#287;&#305;nda kendisini orada &ccedil;al&#305;&#351;t&#305;r&#305;yor ve ekranda me&#351;hur mesaj&#305;n&#305; g&ouml;steriyordu: &ldquo;I&#8217;M THE CREEPER, CATCH ME IF YOU CAN!&rdquo;<\/p>\n<p>T&uuml;rk&ccedil;eye kabaca &ldquo;Ben Creeper&#8217;&#305;m, yakalayabilirsen yakala&rdquo; &#351;eklinde &ccedil;evrilebilecek bu mesaj d&#305;&#351;&#305;nda kullan&#305;c&#305;y&#305; tehdit eden bir fidye ekran&#305; veya veri silme amac&#305; yoktu.<\/p>\n<p>Creeper&#8217;&#305;n erken s&uuml;r&uuml;mlerinin bir bilgisayardan di&#287;erine ge&ccedil;erken &ouml;nceki kopyas&#305;n&#305; kald&#305;rd&#305;&#287;&#305; aktar&#305;l&#305;yor. Bu davran&#305;&#351; nedeniyle onu bug&uuml;nk&uuml; vir&uuml;s tan&#305;m&#305; i&ccedil;erisine do&#287;rudan yerle&#351;tirmek tart&#305;&#351;mal&#305;.<\/p>\n<p>Yine de bir program&#305;n a&#287; ba&#287;lant&#305;s&#305;n&#305; kullanarak ba&#351;ka bilgisayara ge&ccedil;ebilmesi, d&ouml;nem i&ccedil;in son derece s&#305;ra d&#305;&#351;&#305;yd&#305;. Creeper&#8217;&#305;n tarihsel &ouml;nemi de verdi&#287;i zarardan de&#287;il, yaz&#305;l&#305;m&#305;n bilgisayarlar aras&#305;nda kendi ba&#351;&#305;na hareket edebilece&#287;ini g&ouml;stermesinden geliyor.<\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Creeper_gercekten_ilk_bilgisayar_virusu_muydu\"><\/span>Creeper ger&ccedil;ekten ilk bilgisayar vir&uuml;s&uuml; m&uuml;yd&uuml;?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p><span class=\"gallery-img-wrapper gallery-img-wrapper--body\"><img decoding=\"async\" width=\"1200\" height=\"675\" src=\"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/1200xauto-58.jpg\" alt=\"ehuOfrbQbdwTu7j0zVD2-k5X3VV8u2KhCWtZzoAE94YpN_XoWHrl0ECovId3p-6EDpjs6Ib59Gzv8TckcOHftRzjUHZocNRhBm17y9WEFF3ESzWYRP3lkmFW9aqci7Qc7J_QaBm4ExezVWwwuUqQMXGtEy1Jz8wRmhAdZBvCjGINiWM_zWvDR1MwQuOxAvcE\" style=\"max-width: 100%;height: auto;display: block;margin: 10px auto\"><\/span><\/p>\n<p>Creeper internette s&#305;kl&#305;kla &ldquo;d&uuml;nyan&#305;n ilk bilgisayar vir&uuml;s&uuml;&rdquo; olarak tan&#305;t&#305;l&#305;yor ancak teknik a&ccedil;&#305;dan bu ifade biraz a&ccedil;&#305;klama gerektiriyor.<\/p>\n<p>G&uuml;n&uuml;m&uuml;zde vir&uuml;s dedi&#287;imiz zararl&#305; yaz&#305;l&#305;m t&uuml;r&uuml; genellikle ba&#351;ka bir dosyaya veya programa eklenerek &ccedil;al&#305;&#351;&#305;yor ve &ccedil;al&#305;&#351;t&#305;r&#305;ld&#305;&#287;&#305;nda kendisini ba&#351;ka hedeflere kopyal&#305;yor. Solucan ise a&#287; gibi ileti&#351;im kanallar&#305;n&#305; kullanarak kendi ba&#351;&#305;na sistemler aras&#305;nda yay&#305;labiliyor.<\/p>\n<div class=\"related-tag-posts-widget bg-category-most-read dark:bg-dark-category-most-read mb-4 mt-6 w-full overflow-hidden rounded-md pb-5\" data-related-tag-placeholder data-post-id=\"225346\">\n<div class=\"related-tag-title flex items-center rounded-t-md bg-primary p-4\">\n<h3 class=\"ml-2 text-xl font-bold text-white\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Bunlar_da_Ilginizi_Cekebilir\"><\/span>\n            Bunlar da &#304;lginizi &Ccedil;ekebilir<br \/>\n        <span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<\/p><\/div>\n<div class=\"mt-5 grid grid-cols-2 gap-3 px-4 md:grid-cols-4 md:gap-4 md:px-5\">\n<div class=\"dark:bg-gray-900 block overflow-hidden rounded-lg bg-white shadow-sm\">\n<div class=\"space-y-2 p-2 md:p-3\"><\/div>\n<\/p><\/div>\n<div class=\"dark:bg-gray-900 block overflow-hidden rounded-lg bg-white shadow-sm\">\n<div class=\"space-y-2 p-2 md:p-3\"><\/div>\n<\/p><\/div>\n<div class=\"dark:bg-gray-900 block overflow-hidden rounded-lg bg-white shadow-sm\">\n<div class=\"space-y-2 p-2 md:p-3\"><\/div>\n<\/p><\/div>\n<div class=\"dark:bg-gray-900 block overflow-hidden rounded-lg bg-white shadow-sm\">\n<div class=\"space-y-2 p-2 md:p-3\"><\/div>\n<\/p><\/div>\n<\/p><\/div>\n<\/div>\n<p>Creeper&#8217;&#305;n davran&#305;&#351;&#305; ikinci tan&#305;ma daha yak&#305;n. Bu y&uuml;zden bilgisayar tarihi kaynaklar&#305;nda program i&ccedil;in &ldquo;ilk bilgisayar solucanlar&#305;ndan biri&rdquo; veya &ldquo;ilk kendi kendine yay&#305;lan program&rdquo; ifadeleriyle kar&#351;&#305;la&#351;abilirsiniz.<\/p>\n<p>&Uuml;stelik Creeper&#8217;&#305;n bug&uuml;nk&uuml; zararl&#305; yaz&#305;l&#305;mlar gibi k&ouml;t&uuml; niyetle geli&#351;tirildi&#287;ine dair bir durum da yok. Program&#305;n temel amac&#305; deney yapmakt&#305;.<\/p>\n<p>Bu ayr&#305;m &ouml;nemli &ccedil;&uuml;nk&uuml; &ldquo;ilk bilgisayar vir&uuml;s&uuml;&rdquo; sorusunun tek bir tart&#305;&#351;mas&#305;z cevab&#305; bulunmuyor. &#304;lk a&#287; solucan&#305;, ilk ki&#351;isel bilgisayar vir&uuml;s&uuml;, ilk IBM PC vir&uuml;s&uuml; veya ilk b&uuml;y&uuml;k internet solucan&#305; dedi&#287;inizde farkl&#305; programlardan s&ouml;z ediyoruz.<\/p>\n<p>Creeper yine de listenin en ba&#351;&#305;ndaki isimlerden biri. &Ccedil;&uuml;nk&uuml; bilgisayarlar&#305;n birbirine ba&#287;l&#305; oldu&#287;u bir d&uuml;nyada yaz&#305;l&#305;mlar&#305;n kullan&#305;c&#305; m&uuml;dahalesi olmadan farkl&#305; sistemlere ula&#351;abilece&#287;ini &ccedil;ok erken bir tarihte g&ouml;stermi&#351;ti.<\/p>\n<p>Bu fikrin k&ouml;t&uuml; ama&ccedil;larla kullan&#305;lmas&#305; ise ilerleyen y&#305;llarda &ccedil;ok daha b&uuml;y&uuml;k problemlere yol a&ccedil;acakt&#305;.<\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Creeperi_yakalamak_icin_Reaper_ortaya_cikti\"><\/span>Creeper&#8217;&#305; yakalamak i&ccedil;in Reaper ortaya &ccedil;&#305;kt&#305;<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p><span class=\"gallery-img-wrapper gallery-img-wrapper--body\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1200\" height=\"675\" src=\"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/1200xauto-59.jpg\" alt=\"ekQV71V1iHLdDXZ5T1s1P6T3ICoGsMxvmuzYn5Ep4IrD2SuYUr3dYMLZvCvB3BcE3cCmZNRsAzy_6_JC_9PkG6Wn_JRA3Xs3nNAifV0MhOSMVHYmr1GWN6zTmtUCGgvXayuOm3HROV139gmMwO_tYjYIoI0_-5uT0OcTWfGYNhic2WgN-6ykiSdfhNYoQ2-g\" style=\"max-width: 100%;height: auto;display: block;margin: 10px auto\"><\/span><\/p>\n<p>Creeper&#8217;&#305;n hik&acirc;yesinin en e&#287;lenceli b&ouml;l&uuml;mlerinden biri k&#305;sa s&uuml;re sonra ortaya &ccedil;&#305;kan Reaper program&#305;.<\/p>\n<p>Reaper, a&#287; &uuml;zerinde Creeper kopyalar&#305;n&#305; bulup kald&#305;rmak i&ccedil;in geli&#351;tirildi. Program ARPANET &uuml;zerinde hareket ediyor, Creeper&#8217;&#305;n bulundu&#287;u sistemleri tespit ederek onu siliyordu.<\/p>\n<p>Bu &ouml;zelli&#287;i nedeniyle Reaper zaman zaman &ldquo;d&uuml;nyan&#305;n ilk antivir&uuml;s program&#305;&rdquo; olarak da tan&#305;mlan&#305;yor. Ancak bu ifadeye de biraz mesafeli yakla&#351;mak gerekiyor. G&uuml;n&uuml;m&uuml;z antivir&uuml;sleri milyonlarca farkl&#305; tehdidi imzalar, davran&#305;&#351; analizi ve farkl&#305; g&uuml;venlik teknolojileriyle tespit etmeye &ccedil;al&#305;&#351;&#305;yor. Reaper ise belirli bir deneysel program&#305; ortadan kald&#305;rmaya y&ouml;nelik &ccedil;ok daha basit bir yap&#305;yd&#305;.<\/p>\n<p>Yine de ortaya &ccedil;&#305;kan tablo &#351;a&#351;&#305;rt&#305;c&#305; derecede tan&#305;d&#305;k.<\/p>\n<p>Bir program a&#287; &uuml;zerinde kendi kendine hareket ediyor. Ard&#305;ndan ba&#351;ka bir program ayn&#305; a&#287;&#305; dola&#351;arak onu bulmaya ve kald&#305;rmaya &ccedil;al&#305;&#351;&#305;yor. Bug&uuml;nk&uuml; k&ouml;t&uuml; ama&ccedil;l&#305; yaz&#305;l&#305;m ve g&uuml;venlik yaz&#305;l&#305;m&#305; m&uuml;cadelesinin olduk&ccedil;a ilkel bir versiyonu 1970&#8217;lerin ba&#351;&#305;nda g&ouml;r&uuml;lm&uuml;&#351; oluyordu.<\/p>\n<p>Reaper&#8217;&#305;n geli&#351;tirilmesi konusunda farkl&#305; tarihsel anlat&#305;mlar bulunuyor ve program&#305;n tam olarak kim taraf&#305;ndan yaz&#305;ld&#305;&#287;&#305; konusunda kaynaklarda ayn&#305; isim verilmeyebiliyor. Bu nedenle Creeper&#8217;&#305;n geli&#351;tiricisi kadar kesin bir ki&#351;iye ba&#287;lamak kolay de&#287;il.<\/p>\n<p>Kesin olan &#351;ey ise Creeper&#8217;&#305;n ortaya &ccedil;&#305;kmas&#305;ndan k&#305;sa s&uuml;re sonra onu a&#287;dan temizlemeyi ama&ccedil;layan ba&#351;ka bir program&#305;n geli&#351;tirilmi&#351; olmas&#305;.<\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Elk_Cloner_kisisel_bilgisayarlara_nasil_yayildi\"><\/span>Elk Cloner ki&#351;isel bilgisayarlara nas&#305;l yay&#305;ld&#305;?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p><span class=\"gallery-img-wrapper gallery-img-wrapper--body\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1200\" height=\"675\" src=\"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/1200xauto-60.jpg\" alt=\"hNkfhFBY3pmAf4RCOJQF16Iyp5aWd2pb2miiUw0eCQ0gwpIWvP7C8m6BtCpKmEyjaEz0UjTZmRTQm3m26_ruEvCg64gyW-Zxyq0TPODz9L4Fnn4b3G-Qsc4dePD5f4tumZf5BBRGBQU_BOBdbkmeFn1HbXXulMl9L05BPEkPuUbOUre_2bkbthbTUMrFeDX4\" style=\"max-width: 100%;height: auto;display: block;margin: 10px auto\"><\/span><\/p>\n<p>Creeper a&#287; &uuml;zerinde &ccedil;al&#305;&#351;an deneysel bir programd&#305;. Ev kullan&#305;c&#305;lar&#305;n&#305;n kulland&#305;&#287;&#305; bilgisayarlar aras&#305;nda yay&#305;lan vir&uuml;s hik&acirc;yesi ise 1982 y&#305;l&#305;nda bamba&#351;ka bir noktaya geldi.<\/p>\n<p>Elk Cloner adl&#305; program, hen&uuml;z 15 ya&#351;&#305;nda olan Rich Skrenta taraf&#305;ndan Apple II bilgisayarlar&#305; i&ccedil;in yaz&#305;ld&#305;.<\/p>\n<p>Program&#305;n yay&#305;lma y&ouml;ntemi internet de&#287;ildi. 1980&#8217;lerin ba&#351;&#305;nda kullan&#305;c&#305;lar&#305;n bilgisayarlar aras&#305;nda veri ta&#351;&#305;mas&#305;n&#305;n en yayg&#305;n yollar&#305;ndan biri disketlerdi. Elk Cloner da tam olarak bundan yararlan&#305;yordu.<\/p>\n<p>Vir&uuml;s bula&#351;m&#305;&#351; bir disketten Apple II ba&#351;lat&#305;ld&#305;&#287;&#305;nda Elk Cloner bilgisayar&#305;n belle&#287;ine yerle&#351;ebiliyor, ard&#305;ndan cihaza tak&#305;lan ba&#351;ka disketlere kendisini kopyalayabiliyordu. Kullan&#305;c&#305; bu disketi ba&#351;ka bir bilgisayara g&ouml;t&uuml;rd&uuml;&#287;&uuml;nde zincir devam ediyordu.<\/p>\n<p>Elk Cloner belirli say&#305;da a&ccedil;&#305;l&#305;&#351;tan sonra ekranda kendisini tan&#305;tan k&#305;sa bir &#351;iir g&ouml;steriyordu. Program&#305;n amac&#305; kullan&#305;c&#305;lar&#305;n dosyalar&#305;n&#305; &#351;ifreleyip para istemek veya banka bilgilerini &ccedil;almak de&#287;ildi.<\/p>\n<p>Skrenta&#8217;n&#305;n program&#305; arkada&#351;lar&#305;na yapt&#305;&#287;&#305; bir &#351;aka olarak ortaya &ccedil;&#305;km&#305;&#351;t&#305;. Fakat disketler s&uuml;rekli el de&#287;i&#351;tirdi&#287;i i&ccedil;in Elk Cloner kontrol edilen tek bir bilgisayarda kalmad&#305;.<\/p>\n<p>Bu olay &ouml;nemli bir ger&ccedil;e&#287;i g&ouml;sterdi. Bir yaz&#305;l&#305;m&#305;n yay&#305;lmas&#305; i&ccedil;in internet ba&#287;lant&#305;s&#305; &#351;art de&#287;ildi. Kullan&#305;c&#305;lar&#305;n birbirleriyle payla&#351;t&#305;&#287;&#305; fiziksel depolama ara&ccedil;lar&#305; da vir&uuml;sler i&ccedil;in ta&#351;&#305;y&#305;c&#305; olabiliyordu.<\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Ilk_IBM_PC_virusu_Brain_neden_yazildi\"><\/span>&#304;lk IBM PC vir&uuml;s&uuml; Brain neden yaz&#305;ld&#305;?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p><span class=\"gallery-img-wrapper gallery-img-wrapper--body\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1200\" height=\"675\" src=\"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/1200xauto-61.jpg\" alt=\"nZqFwk37wwTkHB8D21UrJuBK02Lk2IL02YYzS0x9mYcSaMniluhbOP10QMRrfQBNsWpKO8gmN0JMINzd-23Mx4IYv91omNTiz16ZJuQENO8D2O0G2ZrZ-2DPSy8AM8M8pz8ZoETd7l6HqmOyP5HoHvJ-T__i19pVQ5NRNT05tWCch4HMFuYiJ4hQ2SkYvTi7\" style=\"max-width: 100%;height: auto;display: block;margin: 10px auto\"><\/span><\/p>\n<p>Bilgisayar vir&uuml;slerinin tarihinde s&#305;k kar&#351;&#305;la&#351;&#305;lan bir ba&#351;ka isim Brain. 1986 y&#305;l&#305;nda ortaya &ccedil;&#305;kan Brain, IBM PC uyumlu bilgisayarlarda yay&#305;lan ilk vir&uuml;slerden biri ve yayg&#305;n bi&ccedil;imde ilk IBM PC vir&uuml;s&uuml; kabul ediliyor.<\/p>\n<p>Brain, Pakistan&#8217;&#305;n Lahor kentinde ya&#351;ayan Basit ve Amjad Farooq Alvi karde&#351;ler taraf&#305;ndan geli&#351;tirildi. Vir&uuml;s 5,25 in&ccedil; disketlerin &ouml;ny&uuml;kleme sekt&ouml;r&uuml;ne bula&#351;&#305;yor ve vir&uuml;sl&uuml; disketler ba&#351;ka bilgisayarlarda kullan&#305;ld&#305;k&ccedil;a yay&#305;l&#305;yordu.<\/p>\n<p>Brain&#8217;in arkas&#305;ndaki hik&acirc;ye Creeper ve Elk Cloner&#8217;dan farkl&#305;yd&#305;. Alvi karde&#351;ler program&#305;n kendi yaz&#305;l&#305;mlar&#305;n&#305;n izinsiz kopyalanmas&#305;na kar&#351;&#305; geli&#351;tirildi&#287;ini anlatt&#305;lar. Vir&uuml;s&uuml;n i&ccedil;erisinde isimleri, adresleri ve telefon numaralar&#305; bile yer al&#305;yordu.<\/p>\n<p>Bug&uuml;n&uuml;n k&ouml;t&uuml; ama&ccedil;l&#305; yaz&#305;l&#305;m geli&#351;tiricisinin ileti&#351;im bilgilerini vir&uuml;s&uuml;n i&ccedil;erisine a&ccedil;&#305;k&ccedil;a yazmas&#305; d&uuml;&#351;&uuml;n&uuml;lemez. 1986&#8217;da ise bilgisayar vir&uuml;slerinin gelecekte ne kadar b&uuml;y&uuml;k bir g&uuml;venlik problemine d&ouml;n&uuml;&#351;ece&#287;i hen&uuml;z tam olarak anla&#351;&#305;lm&#305;&#351; de&#287;ildi.<\/p>\n<p>Brain do&#287;rudan dosyalar&#305; yok etmek &uuml;zere tasarlanm&#305;&#351; bir program de&#287;ildi ancak d&uuml;nya &ccedil;ap&#305;nda yay&#305;ld&#305;. Disketlerin &uuml;lkeler aras&#305;nda ta&#351;&#305;nmas&#305;, yaz&#305;l&#305;mlar&#305;n kopyalanmas&#305; ve kullan&#305;c&#305;lar&#305;n ayn&#305; depolama ortamlar&#305;n&#305; payla&#351;mas&#305; vir&uuml;s&uuml;n geli&#351;tiricilerinin tahmin etti&#287;inden &ccedil;ok daha uza&#287;a ula&#351;mas&#305;n&#305; sa&#287;lad&#305;.<\/p>\n<p>B&ouml;ylece vir&uuml;sler k&uuml;&ccedil;&uuml;k deneylerden &ccedil;&#305;k&#305;p uluslararas&#305; &ouml;l&ccedil;ekte kar&#351;&#305;la&#351;&#305;labilecek bir bilgisayar problemine d&ouml;n&uuml;&#351;meye ba&#351;lad&#305;.<\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Bilgisayar_virusleri_ne_zaman_gercekten_tehlikeli_hale_geldi\"><\/span>Bilgisayar vir&uuml;sleri ne zaman ger&ccedil;ekten tehlikeli h&acirc;le geldi?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p><span class=\"gallery-img-wrapper gallery-img-wrapper--body\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1200\" height=\"675\" src=\"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/1200xauto-62.jpg\" alt=\"xoujF4DN04YlIE1XsIAqRVZeis7JA4WvjWotGvg_s_SnTnma3Z3g01-YLu6tZlQTDVmuCJ_PZRAv7d3XMvfKA_rbR3zxkgCskQN0EDrv2yeil7x7jIRgKBbklWDjqaDkOjIshZJZlqyRna7_iaHalJJPmYKxSGK6o5wn7DvQDHMwdbNzAfOoHoAuQdz9Ul-c\" style=\"max-width: 100%;height: auto;display: block;margin: 10px auto\"><\/span><\/p>\n<p>Creeper, Elk Cloner ve Brain gibi erken &ouml;rnekler bug&uuml;n&uuml;n fidye yaz&#305;l&#305;mlar&#305;yla kar&#351;&#305;la&#351;t&#305;r&#305;ld&#305;&#287;&#305;nda son derece masum g&ouml;r&uuml;nebilir. Fakat yaz&#305;l&#305;m&#305;n kendisini ba&#351;ka sistemlere ta&#351;&#305;yabilmesi fikri art&#305;k kan&#305;tlanm&#305;&#351;t&#305;.<\/p>\n<p>Bilgisayarlar yayg&#305;nla&#351;t&#305;k&ccedil;a vir&uuml;slerin ama&ccedil;lar&#305; da de&#287;i&#351;ti. Baz&#305; programlar yaln&#305;zca ekrana mesaj &ccedil;&#305;kar&#305;rken baz&#305;lar&#305; dosyalara zarar vermeye, sistemleri kullan&#305;lamaz h&acirc;le getirmeye veya kullan&#305;c&#305; verilerini hedeflemeye ba&#351;lad&#305;.<\/p>\n<p>1988&#8217;de ortaya &ccedil;&#305;kan Morris Worm bu de&#287;i&#351;imin ne kadar ciddi sonu&ccedil;lar yaratabilece&#287;ini g&ouml;steren olaylardan biri oldu. Robert Tappan Morris taraf&#305;ndan yaz&#305;lan solucan, internete ba&#287;l&#305; binlerce bilgisayar&#305; etkiledi. Program&#305;n kontrols&uuml;z bi&ccedil;imde &ccedil;o&#287;almas&#305; sistemlerin kaynaklar&#305;n&#305; t&uuml;keterek ciddi kesintilere yol a&ccedil;t&#305;.<\/p>\n<p>1990&#8217;lar ve 2000&#8217;lerde internetin milyonlarca eve ula&#351;mas&#305; sald&#305;rganlara &ccedil;ok daha b&uuml;y&uuml;k bir yay&#305;lma alan&#305; verdi. E-posta ekleri, indirilen dosyalar ve yaz&#305;l&#305;mlardaki g&uuml;venlik a&ccedil;&#305;klar&#305; yeni da&#287;&#305;t&#305;m y&ouml;ntemlerine d&ouml;n&uuml;&#351;t&uuml;.<\/p>\n<p>Daha sonra ama&ccedil; da de&#287;i&#351;ti. Kullan&#305;c&#305;lar&#305; rahats&#305;z eden veya geli&#351;tiricisinin yeteneklerini sergileyen vir&uuml;slerin yan&#305;na finansal kazan&ccedil; hedefleyen organize zararl&#305; yaz&#305;l&#305;mlar eklendi.<\/p>\n<p>Bug&uuml;n fidye yaz&#305;l&#305;mlar&#305; dosyalar&#305; &#351;ifreleyerek &ouml;deme talep edebiliyor, bilgi h&#305;rs&#305;zlar&#305; taray&#305;c&#305;lardaki oturumlar&#305; ve parolalar&#305; hedefleyebiliyor. Baz&#305; zararl&#305; yaz&#305;l&#305;mlar ise ele ge&ccedil;irdi&#287;i cihazlar&#305; b&uuml;y&uuml;k botnet a&#287;lar&#305;n&#305;n par&ccedil;as&#305;na d&ouml;n&uuml;&#351;t&uuml;r&uuml;yor.<\/p>\n<p>Creeper&#8217;&#305;n ekrana b&#305;rakt&#305;&#287;&#305; meydan okuma mesaj&#305;ndan bug&uuml;nk&uuml; milyarlarca dolarl&#305;k siber su&ccedil; ekonomisine uzanan yol yakla&#351;&#305;k yar&#305;m y&uuml;zy&#305;lda olu&#351;tu.<\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Masum_bir_deney_nasil_siber_guvenlik_tarihinin_baslangicina_donustu\"><\/span>Masum bir deney nas&#305;l siber g&uuml;venlik tarihinin ba&#351;lang&#305;c&#305;na d&ouml;n&uuml;&#351;t&uuml;?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p><span class=\"gallery-img-wrapper gallery-img-wrapper--body\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1200\" height=\"675\" src=\"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/1200xauto-63.jpg\" alt=\"ZQ_XDCd9ZrAlejraGhNNmVyyi08wq2qCd-tDt4x3lw5Tn0wPUmvNfnaf2kJ3IDpmWnOo-Q8u4icjQoCQK_llIvBqqYWoZKU8IBkGEpy7WgApioCA8DuUI380Cx6mtCWawLLyPX4WCMydgXvRAlxcNZtU57NbhE50Eer2_7Qg5rF8gJ0ZgrQeL3Woo2YL5JOP\" style=\"max-width: 100%;height: auto;display: block;margin: 10px auto\"><\/span><\/p>\n<p>&#304;lk bilgisayar vir&uuml;s&uuml; hakk&#305;nda konu&#351;urken tek bir program&#305; se&ccedil;ip b&uuml;t&uuml;n hik&acirc;yeyi ona ba&#287;lamak ger&ccedil;e&#287;i biraz fazla basitle&#351;tiriyor. Creeper a&#287; &uuml;zerinde hareket eden ilk deneysel programlardan biriydi. Elk Cloner ki&#351;isel bilgisayarlar aras&#305;nda yay&#305;lan erken vir&uuml;slerden biri oldu. Brain ise IBM PC d&uuml;nyas&#305;nda vir&uuml;s kavram&#305;n&#305;n yay&#305;lmas&#305;nda &ouml;nemli rol oynad&#305;.<\/p>\n<p>&Uuml;&ccedil;&uuml;n&uuml;n ortak noktas&#305; ise g&uuml;n&uuml;m&uuml;zdeki zararl&#305; yaz&#305;l&#305;mlardan &ccedil;ok farkl&#305; ko&#351;ullarda ortaya &ccedil;&#305;kmalar&#305;yd&#305;.<\/p>\n<p>Creeper a&#287; &uuml;zerinde hareket eden program fikrini deniyordu. Elk Cloner gen&ccedil; bir programc&#305;n&#305;n &#351;akas&#305; olarak do&#287;mu&#351;tu. Brain&#8217;in geli&#351;tiricileri ise yaz&#305;l&#305;mlar&#305;n&#305;n izinsiz kopyalanmas&#305;na kar&#351;&#305; bir y&ouml;ntem olu&#351;turduklar&#305;n&#305; s&ouml;yl&uuml;yordu.<\/p>\n<p>Hi&ccedil;biri bug&uuml;n milyarlarca cihaz&#305; birbirine ba&#287;layan internet d&uuml;nyas&#305;nda &ccedil;al&#305;&#351;m&#305;yordu.<\/p>\n<p>Tam da bu y&uuml;zden hik&acirc;yeleri ilgin&ccedil;. Bilgisayarlar aras&#305;ndaki ba&#287;lant&#305; artt&#305;k&ccedil;a bir program&#305;n yay&#305;lma kapasitesi de b&uuml;y&uuml;d&uuml;. Ba&#351;lang&#305;&ccedil;ta ekrana birka&ccedil; kelime yazd&#305;ran deneysel kodlar&#305;n kulland&#305;&#287;&#305; temel fikirler, y&#305;llar sonra &ccedil;ok daha karma&#351;&#305;k ve tehlikeli yaz&#305;l&#305;mlarda kar&#351;&#305;m&#305;za &ccedil;&#305;kt&#305;.<\/p>\n<p>Creeper&#8217;&#305;n 1971&#8217;de g&ouml;sterdi&#287;i mesaj bug&uuml;n neredeyse sevimli g&ouml;r&uuml;n&uuml;yor. Fakat &ldquo;yakala beni&rdquo; diye meydan okuyan o k&uuml;&ccedil;&uuml;k program&#305;n ard&#305;ndan ba&#351;layan kovalamaca hi&ccedil; bitmedi. Yaln&#305;zca Creeper&#8217;&#305;n yerini milyonlarca farkl&#305; zararl&#305; yaz&#305;l&#305;m, Reaper&#8217;&#305;n yerini ise dev bir siber g&uuml;venlik sekt&ouml;r&uuml; ald&#305;.<\/p>\n<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bug&uuml;n bilgisayar vir&uuml;sleri parola &ccedil;alabilen, dosyalar&#305; &#351;ifreleyebilen veya cihazlar&#305; uzaktan kontrol edebilen ciddi siber tehditler aras&#305;nda. Hik&acirc;yenin ba&#351;lang&#305;c&#305;nda ise ortada para kazanmak isteyen siber su&ccedil;lular, fidye talepleri veya milyonlarca ki&#351;iyi hedefleyen sald&#305;r&#305;lar yoktu. &#304;&ccedil;erikten G&ouml;rseller +4 &times; + &minus; &lsaquo; &rsaquo; &#304;lk bilgisayar vir&uuml;s&uuml;n&uuml;n hangisi oldu&#287;u sorusunun cevab&#305; da kullan&#305;lan tan&#305;ma g&ouml;re de&#287;i&#351;iyor. 1971&#8217;de ARPANET [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":50615,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-50634","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v23.4 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>\u0130lk Bilgisayar Vir\u00fcs\u00fc Neden Yap\u0131ld\u0131, Ne Yap\u0131yordu? - Vipservis Blog<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/ilk-bilgisayar-virusu-neden-yapildi-ne-yapiyordu\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"\u0130lk Bilgisayar Vir\u00fcs\u00fc Neden Yap\u0131ld\u0131, Ne Yap\u0131yordu? - Vipservis Blog\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Bug&uuml;n bilgisayar vir&uuml;sleri parola &ccedil;alabilen, dosyalar&#305; &#351;ifreleyebilen veya cihazlar&#305; uzaktan kontrol edebilen ciddi siber tehditler aras&#305;nda. Hik&acirc;yenin ba&#351;lang&#305;c&#305;nda ise ortada para kazanmak isteyen siber su&ccedil;lular, fidye talepleri veya milyonlarca ki&#351;iyi hedefleyen sald&#305;r&#305;lar yoktu. &#304;&ccedil;erikten G&ouml;rseller +4 &times; + &minus; &lsaquo; &rsaquo; &#304;lk bilgisayar vir&uuml;s&uuml;n&uuml;n hangisi oldu&#287;u sorusunun cevab&#305; da kullan&#305;lan tan&#305;ma g&ouml;re de&#287;i&#351;iyor. 1971&#8217;de ARPANET [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/ilk-bilgisayar-virusu-neden-yapildi-ne-yapiyordu\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Vipservis Blog\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/vipserviscom\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-10-01T10:06:27+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/687613-1200x675-1.jpg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Vipservis\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@vipserviscom\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@vipserviscom\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Yazan:\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Vipservis\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"13 dakika\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/ilk-bilgisayar-virusu-neden-yapildi-ne-yapiyordu\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/ilk-bilgisayar-virusu-neden-yapildi-ne-yapiyordu\/\"},\"author\":{\"name\":\"Vipservis\",\"@id\":\"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/#\/schema\/person\/cdb61a7e4f2eef5e8f9550829d769ed2\"},\"headline\":\"\u0130lk Bilgisayar Vir\u00fcs\u00fc Neden Yap\u0131ld\u0131, Ne Yap\u0131yordu?\",\"datePublished\":\"2026-10-01T10:06:27+00:00\",\"dateModified\":\"2026-10-01T10:06:27+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/ilk-bilgisayar-virusu-neden-yapildi-ne-yapiyordu\/\"},\"wordCount\":2676,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/ilk-bilgisayar-virusu-neden-yapildi-ne-yapiyordu\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/687613-640xauto.jpg\",\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/ilk-bilgisayar-virusu-neden-yapildi-ne-yapiyordu\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/ilk-bilgisayar-virusu-neden-yapildi-ne-yapiyordu\/\",\"url\":\"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/ilk-bilgisayar-virusu-neden-yapildi-ne-yapiyordu\/\",\"name\":\"\u0130lk Bilgisayar Vir\u00fcs\u00fc Neden Yap\u0131ld\u0131, Ne Yap\u0131yordu? - Vipservis Blog\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/ilk-bilgisayar-virusu-neden-yapildi-ne-yapiyordu\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/ilk-bilgisayar-virusu-neden-yapildi-ne-yapiyordu\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/687613-640xauto.jpg\",\"datePublished\":\"2026-10-01T10:06:27+00:00\",\"dateModified\":\"2026-10-01T10:06:27+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/ilk-bilgisayar-virusu-neden-yapildi-ne-yapiyordu\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/ilk-bilgisayar-virusu-neden-yapildi-ne-yapiyordu\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/ilk-bilgisayar-virusu-neden-yapildi-ne-yapiyordu\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/687613-640xauto.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/687613-640xauto.jpg\",\"width\":640,\"height\":427},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/ilk-bilgisayar-virusu-neden-yapildi-ne-yapiyordu\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Anasayfa\",\"item\":\"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"\u0130lk Bilgisayar Vir\u00fcs\u00fc Neden Yap\u0131ld\u0131, Ne Yap\u0131yordu?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/\",\"name\":\"Vipservis Blog\",\"description\":\"Vipservis Olarak 26 Y\u0131ll\u0131k Tecr\u00fcbemiz ile Cevap Arad\u0131\u011f\u0131n\u0131z T\u00fcm Sorular\u0131 Yaz\u0131yoruz.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/#organization\",\"name\":\"Vipservis Bili\u015fim ve \u0130nternet Teknolojileri\",\"url\":\"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/logo-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/logo-1.png\",\"width\":500,\"height\":104,\"caption\":\"Vipservis Bili\u015fim ve \u0130nternet Teknolojileri\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/vipserviscom\",\"https:\/\/x.com\/vipserviscom\",\"https:\/\/www.instagram.com\/vipserviscom\",\"https:\/\/www.linkedin.com\/company\/vipservis?originalSubdomain=tr\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/#\/schema\/person\/cdb61a7e4f2eef5e8f9550829d769ed2\",\"name\":\"Vipservis\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/wp-content\/litespeed\/avatar\/6600f3cb02baa85efeb72add678e6f83.jpg?ver=1790339940\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/wp-content\/litespeed\/avatar\/6600f3cb02baa85efeb72add678e6f83.jpg?ver=1790339940\",\"caption\":\"Vipservis\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/vipservis.com\/blog\"],\"url\":\"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/author\/crawk\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"\u0130lk Bilgisayar Vir\u00fcs\u00fc Neden Yap\u0131ld\u0131, Ne Yap\u0131yordu? - Vipservis Blog","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/ilk-bilgisayar-virusu-neden-yapildi-ne-yapiyordu\/","og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"\u0130lk Bilgisayar Vir\u00fcs\u00fc Neden Yap\u0131ld\u0131, Ne Yap\u0131yordu? - Vipservis Blog","og_description":"Bug&uuml;n bilgisayar vir&uuml;sleri parola &ccedil;alabilen, dosyalar&#305; &#351;ifreleyebilen veya cihazlar&#305; uzaktan kontrol edebilen ciddi siber tehditler aras&#305;nda. Hik&acirc;yenin ba&#351;lang&#305;c&#305;nda ise ortada para kazanmak isteyen siber su&ccedil;lular, fidye talepleri veya milyonlarca ki&#351;iyi hedefleyen sald&#305;r&#305;lar yoktu. &#304;&ccedil;erikten G&ouml;rseller +4 &times; + &minus; &lsaquo; &rsaquo; &#304;lk bilgisayar vir&uuml;s&uuml;n&uuml;n hangisi oldu&#287;u sorusunun cevab&#305; da kullan&#305;lan tan&#305;ma g&ouml;re de&#287;i&#351;iyor. 1971&#8217;de ARPANET [&hellip;]","og_url":"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/ilk-bilgisayar-virusu-neden-yapildi-ne-yapiyordu\/","og_site_name":"Vipservis Blog","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/vipserviscom","article_published_time":"2026-10-01T10:06:27+00:00","og_image":[{"url":"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/687613-1200x675-1.jpg"}],"author":"Vipservis","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@vipserviscom","twitter_site":"@vipserviscom","twitter_misc":{"Yazan:":"Vipservis","Tahmini okuma s\u00fcresi":"13 dakika"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/ilk-bilgisayar-virusu-neden-yapildi-ne-yapiyordu\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/ilk-bilgisayar-virusu-neden-yapildi-ne-yapiyordu\/"},"author":{"name":"Vipservis","@id":"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/#\/schema\/person\/cdb61a7e4f2eef5e8f9550829d769ed2"},"headline":"\u0130lk Bilgisayar Vir\u00fcs\u00fc Neden Yap\u0131ld\u0131, Ne Yap\u0131yordu?","datePublished":"2026-10-01T10:06:27+00:00","dateModified":"2026-10-01T10:06:27+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/ilk-bilgisayar-virusu-neden-yapildi-ne-yapiyordu\/"},"wordCount":2676,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/ilk-bilgisayar-virusu-neden-yapildi-ne-yapiyordu\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/687613-640xauto.jpg","inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/ilk-bilgisayar-virusu-neden-yapildi-ne-yapiyordu\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/ilk-bilgisayar-virusu-neden-yapildi-ne-yapiyordu\/","url":"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/ilk-bilgisayar-virusu-neden-yapildi-ne-yapiyordu\/","name":"\u0130lk Bilgisayar Vir\u00fcs\u00fc Neden Yap\u0131ld\u0131, Ne Yap\u0131yordu? - Vipservis Blog","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/ilk-bilgisayar-virusu-neden-yapildi-ne-yapiyordu\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/ilk-bilgisayar-virusu-neden-yapildi-ne-yapiyordu\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/687613-640xauto.jpg","datePublished":"2026-10-01T10:06:27+00:00","dateModified":"2026-10-01T10:06:27+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/ilk-bilgisayar-virusu-neden-yapildi-ne-yapiyordu\/#breadcrumb"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/ilk-bilgisayar-virusu-neden-yapildi-ne-yapiyordu\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/ilk-bilgisayar-virusu-neden-yapildi-ne-yapiyordu\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/687613-640xauto.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/687613-640xauto.jpg","width":640,"height":427},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/ilk-bilgisayar-virusu-neden-yapildi-ne-yapiyordu\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Anasayfa","item":"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"\u0130lk Bilgisayar Vir\u00fcs\u00fc Neden Yap\u0131ld\u0131, Ne Yap\u0131yordu?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/#website","url":"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/","name":"Vipservis Blog","description":"Vipservis Olarak 26 Y\u0131ll\u0131k Tecr\u00fcbemiz ile Cevap Arad\u0131\u011f\u0131n\u0131z T\u00fcm Sorular\u0131 Yaz\u0131yoruz.","publisher":{"@id":"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"tr"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/#organization","name":"Vipservis Bili\u015fim ve \u0130nternet Teknolojileri","url":"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/logo-1.png","contentUrl":"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/logo-1.png","width":500,"height":104,"caption":"Vipservis Bili\u015fim ve \u0130nternet Teknolojileri"},"image":{"@id":"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/vipserviscom","https:\/\/x.com\/vipserviscom","https:\/\/www.instagram.com\/vipserviscom","https:\/\/www.linkedin.com\/company\/vipservis?originalSubdomain=tr"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/#\/schema\/person\/cdb61a7e4f2eef5e8f9550829d769ed2","name":"Vipservis","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/wp-content\/litespeed\/avatar\/6600f3cb02baa85efeb72add678e6f83.jpg?ver=1790339940","contentUrl":"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/wp-content\/litespeed\/avatar\/6600f3cb02baa85efeb72add678e6f83.jpg?ver=1790339940","caption":"Vipservis"},"sameAs":["https:\/\/vipservis.com\/blog"],"url":"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/author\/crawk\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/50634","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=50634"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/50634\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/50615"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=50634"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=50634"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vipservis.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=50634"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}